نتایج یه تحقیق نشون می‌ده: زمان‌بندیِ دستشویی رفتن شما کلی حرف درباره سلامت عمومی‌تون داره

شاید پرسیدن اینکه «چند وقت یه بار می‌ری دستشویی؟» خیلی شخصی به نظر بیاد، ولی جوابت می‌تونه کلی چیز درباره سلامتیت لو بده. یه تحقیق که جولای ۲۰۲۴ منتشر شده، روی ۱۴۲۵ نفر مطالعه کرده و آمار دفع اون‌ها رو با داده‌های ژنتیکی و وضعیت سلامتی‌شون مقایسه کرده.

سالم‌ترین شرکت‌کننده‌ها اونایی بودن که روزی یک یا دو بار شکمشون کار می‌کرد؛ محقق‌ها به این وضعیت می‌گن «محدوده طلایی» دفع. تیم تحقیق که توسط پژوهشگران مؤسسه بیولوژی سیستم‌ها (ISB) مدیریت می‌شد، متوجه شد که دستشویی رفتنِ خیلی زیاد یا خیلی کم، هر کدوم به یه سری مشکلات سلامتیِ زمینه‌ای مربوط می‌شه.

شان گیبونز، میکروبیولوژیست و نویسنده ارشد این گزارش، می‌گه: «این مطالعه نشون می‌ده که دفعات دفع چطوری می‌تونه روی تمام سیستم‌های بدن اثر بذاره و چطوری غیرطبیعی بودنش می‌تونه یه عامل خطر مهم برای ابتلا به بیماری‌های مزمن باشه.» به گفته اون، این یافته‌ها می‌تونه به ما کمک کنه تا با مدیریتِ تعداد دفعات دستشویی رفتن، حتی وقتی سالم هستیم، سطح سلامتی‌مون رو بالاتر ببریم.

توی این تحقیق، محقق‌ها سراغ افرادی رفتن که در ظاهر «سالم» بودن؛ یعنی سابقه بیماری‌های کلیوی یا گوارشی مثل سندروم روده تحریک‌پذیر یا بیماری کرون نداشتن. شرکت‌کننده‌ها خودشون گزارش دادن که چند وقت یه بار دفع دارن و محقق‌ها اون‌ها رو به چهار دسته تقسیم کردن: یبوست (یک یا دو بار در هفته)، نرمالِ رو به پایین (سه تا شش بار در هفته)، نرمالِ رو به بالا (یک تا سه بار در روز) و اسهال (چهار بار یا بیشتر در روز).

تیم تحقیق فقط به گزارش‌های مردمی اکتفا نکرد و آزمایش خون، وضعیت شیمیایی بدن و میکروب‌های موجود توی مدفوع رو هم بررسی کرد. اونا دنبال رابطه‌ای بین این دفعات و نشانگرهای سلامت و حتی سن و جنسیت افراد گشتن.

به طور کلی، کسایی که کمتر دستشویی می‌رفتن معمولاً خانم‌ها، افراد جوون‌تر یا کسایی بودن که شاخص توده بدنی (BMI) پایین‌تری داشتن. ولی حتی با در نظر گرفتن این فاکتورها، یبوست یا اسهال داشتن قشنگ به یه سری مشکلات وصل بود. مثلاً توی نمونه مدفوع کسایی که اسهال داشتن، باکتری‌هایی دیده شد که معمولاً توی بخش‌های بالایی دستگاه گوارش هستن و آزمایش خونشون هم نشانه‌هایی از آسیب کبدی رو نشون می‌داد.

اما توی یبوست، ماجرا فرق داشت. روده‌ی کسایی که دیر به دیر دستشویی می‌رفتن، پر از باکتری‌هایی بود که پروتئین تخمیر می‌کردن. یوهانس جانسون-مارتینز، مهندس زیستی، می‌گه: «اگه مدفوع زیاد توی روده بمونه، میکروب‌ها تمام فیبرهای غذایی موجود رو مصرف می‌کنن و اون‌ها رو به اسیدهای چرب مفید تبدیل می‌کنن. بعد از اون، چون دیگه فیبری نیست، سیستم می‌ره سراغ تخمیر پروتئین‌ها که باعث تولید یه سری سموم می‌شه که می‌تونن وارد جریان خون بشن.»

جالبه که این مواد جانبی دقیقاً توی آزمایش خون این افراد پیدا شد؛ مخصوصاً ماده‌ای به اسم ایندوسیل سولفات که مشخص شده از تخمیر پروتئین به وجود می‌آد و می‌تونه به کلیه‌ها آسیب بزنه.

خبر خوب اینه که می‌شه این عادت‌ها و در نتیجه سلامتی رو تغییر داد. تحقیقات جدید نشون می‌ده میکروبیوم روده خیلی سریع‌تر از چیزی که فکر می‌کنید عوض می‌شه. مثلاً یه مطالعه توی آلمان نشون داد افراد بی‌تحرکی که ورزش‌های قدرتی رو شروع کردن، فقط توی هشت هفته ترکیب باکتری‌های روده‌شون تغییر کرد.

اونایی که توی «محدوده طلایی» (روزی ۱-۲ بار) بودن، گزارش دادن که فیبر بیشتری می‌خورن، آب بیشتری می‌نوشن و بیشتر ورزش می‌کنن. روده این افراد پر از باکتری‌هایی بود که فیبر رو تخمیر می‌کنن. یه آزمایش دیگه هم نشون داد روده بعضی‌ها به خاطر نوع میکروب‌هایی که دارن، خیلی بهتر از بقیه می‌تونه فیبر رو به مواد مفید برای بدن تبدیل کنه.

همه ما ممکنه گاهی به خاطر مسمومیت یا تغییر رژیم غذایی از این روال خارج بشیم، ولی این تحقیق روی روتینِ همیشگی افراد تمرکز داشته و نشون می‌ده که اون چیزی که ما بهش می‌گیم «عادی»، ممکنه نشانه‌ای از مشکلات سلامتی باشه که خودمون هم ازشون خبر نداریم.

لینک منبع